مقالات پزشکی

هورمون

هورمون

تاریخ انتشار: ۶ شهريور ۱۳۹۸
خانم ها بیش از آقایان نسبت به تغییرات و عدم تعادل هورمون ها آسیب پذیر هستند. هورمون ها در هر سنی روی خانم ها موثر بوده و روی زندگی روزمره و سیکل بیولوژیکی آنها تاثیر دارند. یکی از این هورمون های موثر، هورمون تیروئید است. معمولا کم کاری تیروئید و کمبود هورمون های آن در بین خانم ها رواج بیشتری دارد. این مسئله یکی از عوامل چاقی در خانم ها محسوب می شود. علائم رایج کم کاری تیروئید شامل خستگی، سرمایی بودن، چاقی، خشکی پوست و یبوست می شود. در واقع اضافه وزن نتیجه کاهش میزان سوخت و ساز بدن است که در اثر کم کاری تیروئید اتفاق می افتد. هورمون استروژن ⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️ استروژن هورمون جنسی زنانه است. در طول دوره یائسگی، سطح هورمون استروژن دچار افت شده و باعث بروز اضافه وزن و چاقی بویژه در اطراف شکم می شود. در یائسگی، سلول های چربی خود را به صورت یک منبع دیگر استروژن می یابند که کالری های دریافتی را به چربی تبدیل می کند. این مسئله نیز منجر به چاقی مفرط می شود. هورمون پروژسترون ⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️ در طول دوره یائسگی، بدن خانم ها با کاهش میزان هورمون پروژسترون مواجه می شود. افت این هورمون به طور واقعی باعث اضافه وزن نمی شود. واقعیت این است که این مسئله باعث احتباس آب و نفخ در خانم ها شده و به این ترتیب خانم ها احساس سنگینی و پُری می کنند. هورمون تستوسترون ⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️ برخی خانم ها از اختلالی به نام سندرم تخمدان پلی کیستیک رنج می برند. این مسئله در اثر افزایش میزان تستوسترون بروز می کند که منجر به افزایش وزن، اختلالات قاعدگی، موی زاید صورت، آکنه و نازایی می شود. بالا بودن میزان هورمون استرس به افزایش اشتها و چاقی منجر می شود که استرس و کم خوابی دو عامل افزایش دهنده این هورمون هستند ⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️⭕️ تستوسترون عامل کنترل حجم عضلانی در خانم ها است. در طول یائسگی میزان هورمون تستوسترون دچار افت می شود. در نتیجه سوخت و ساز بدن نیز کاهش پیدا کرده و در پی آن اضافه وزن حاصل می شود انواع هورمون‌ها هورمونها از نظر ترکیب شیمیایی به سه دسته تقسیم می‌شوند : هورمونهای پپتیدی : که می‌توانند پپتید ساده باشند یا گلیکوپپتید. یک هورمون پپتیدی ساده در بدن انسان مثل انسولین و هورمون گلیکوپپتیدی مثل FSH و LH هورمون‌های استروئیدی : که از کلسترول منشا می‌گیرند مثل هورمون‌های جنسی (استروژن ، تستسترون) هورمونهای آمینی : که فقط از یک اسیدآمینه یکروزین تشکیل یافته‌اند که شامل هورمونهای تیروییدی و هورمونهایی می‌باشند که از قسمت مرکزی غده فوق کلیوی ترشح می‌شوند و عبارتند از دوپامین ، آدرنالین و نورآدرنالین نحوه حمل و انتقال هورمون در خون آن دسته از هورمونهایی که در آب محلولند در خون حل شده و آزادانه در خون می‌گردند. مثلا هورمون انسولین که آزادانه در خون حل شده و انتقال می‌یابد. ولی هورمونهایی که در آب محلول نیستند، مثل هورمونهای تیروئیدی و استروئیدی به یکی از پروتئینهای خون باند شده و به کمک آن حمل می‌گردد. در کبد ، پروتئینی ساخته می‌شود به نام SBG (پروتئین باند شونده به هورمونهای جنسی) که این پروتئین به هورمونهای جنسی چسبیده و آنها را حمل می‌کند. این عمل باعث می‌شود که این هورمونها از طریق کلیه دفع نگردند. زیرا جنس این هورمونهای استروئیدی بوده و فسفولیپیدهای غشای سلولهای کلیه حل شده و به نفرون ریخته شده و به نفرون ریخته شده و از طریق ادرار دفع می‌گردند. ولی وقتی که یک پروتئین به این هورمونها باند شود، دیگر قادر به عبور از غشای سلولهای کلیه نبوده و دفع نمی‌گردند. همچنین در اثر باند شدن پروتئین به این هورمونها ، هورمون اثر دراز مدتی می‌تواند دربدن داشته باشد. البته چسبندگی هورمون به پروتئین کریر خود یک ترکیب ناپایدار است و در مواقع لازم هورمون از پروتئین کریر جدا می‌شود. نحوه تاثیر هورمونها لازمه تاثیر هورمون به سلول هدف وجود گیرنده یا رسپتور در سلول هدف است. این گیرنده‌ها در سلول هدف می‌توانند غشایی باشند یا داخل سلولی. هورمونهایی که می‌توانند از غشا عبور کنند (هورمونهای تیروییدی و استروییدی) گیرنده‌شان در داخل سلول است ولی هورمونهای پپتیدی و هورمونهایی که از قسمت مرکزی غده فوق کلیوی ترشح می‌شوند، قادر به عبور از غشای سلول نیستند. در نتیجه گیرنده آنها در غشای سلول قرار دارد. زمینه‌های قابل بحث در ترشح هورمون ریتم‌های تنظیمی بیولوژیک ریتم Ultradian مثل ریتم تنظیمی هورمون GnRH ، که تنظیم ترشح این هورمون در فواصل زمانی کوتاه (چند دقیقه تا چند ساعت) انجام می‌گیرد و در حقیقت نبضهای ترشحی وجود دارد. یعنی تنظیم به نحوی است که هورمون دقایقی ترشح می‌گردد و چند ساعت ترشح نمی‌شد و ... . ریتم Circadian یعنی تنظیم ترشح به صورت شبانه‌روزی است مثل هورمون رشد که نحوه تنظیم به این ترتیب است که 70% هورمون رشد موقع شب و هنگام استراحت و 30% آن موقع روز ترشح می‌گردد. ریتم Infradian مثل هورمونهای جنسی پرندگان که ریتم ترشحی به صورت سالانه است. در پرندگان با طولانی شدن طول روز مقدار هورمونهای جنسی بالا می‌رود و حیوان جفت‌یابی می‌کند و یا هورمون تیروکسین در انسان که میزان ترشحش در زمستان زیاد و در تابستان کم است. عوامل موثر در تنظیم ترشح هورمون سیستم کنترل فیدبکی (Feed back) در این نوع تنظیم مخصوص کار هورمون بر روی ترشح هورمون اثر می‌گذارد. مثل هورمون انسولین و اثرش روی قند خون. انسولین قند خون را کم می‌کند. با کم شدن قند خون ترشح هورمون انسولین کاهش می‌یابد. سیستم کنترلی فیدفوروارد (Feed for ward) عاملی که روی ترشح هورمون اثر می‌کنند اثرش را به صورت یک طرفه دیکته می‌کند مثل هورمون تیروکسین و اثر سرما روی آن. با سرد شدن هوا میزان ترشح هورمون تیروکسین افزایش می‌یابد. ولی سرمای هوا و هورمون تیروکسین با هم حلقه فیزیکی تشکیل نمی‌دهند. تنظیم گیرنده‌های هورمون اهمیت تنظیم گیرنده‌های هورمون به همان اندازه تنظیم خود هورمون می‌باشد. مثلا نوعی بیماری دیابت وجود دارد به نام دیابت غیر وابسته به انسولین که در آن کمبود هورمون انسولین وجود ندارد بلکه کمبود گیرنده‌های انسولین مطرح است. جنس گیرنده‌ها هم از پروتئین است و گیرنده‌ها هم نیاز به تنظیم دارند. بطوری که اگر در بدن قسمتی وجود داشته باشد که نیاز به هورمون خاص بیشتری دراد آن قسمت گیرنده‌های هورمونش افزایش می‌یابد.

نظرات کاربران

پربازدیدترین مطالب
نظرسنجی

نظر شما درباره سايت چيست ؟

مشاهده نتایج